Дүкөндө, кафеде, базарда, такси айдоочусунда — QR-код Кыргызстанда эң кеңири таралган төлөө ыкмаларынын бирине айланды. Улуттук банктын маалыматы боюнча, 2022-жылдан бери QR-төлөмдөрдүн саны 54 эседен ашык, ал эми көлөмү дээрлик 85 эсе өстү. Мунун артында ELQR деген улуттук стандарт турат.
ELQR деген эмне
ELQR — Улуттук банктын демилгеси менен иштелип чыккан QR-коддордун бирдиктүү улуттук стандарты. Аны «Элкарт» улуттук төлөм системасынын оператору — Банктар аралык процессингдик борбор (БПБ) киргизген. Стандарт 2019-жылы пайда болуп, өлкөнүн банктарын жана төлөм кызматтарын бир системага бириктирди.
Негизги артыкчылыгы: мурун QR-кодду ошол эле банктын тиркемеси менен гана төлөсө болор эле. Азыр системага кошулган каалаган QR-код бардык банктардын кардарлары үчүн иштейт. Башкача айтканда, сатуучунун эсеби бир банкта, сиздики башка банкта болсо да, төлөм өтөт.
QR менен кантип төлөө керек
- Банкыңыздын мобилдик тиркемесин ачыңыз.
- «QR менен төлөө» же сканер баскычын басыңыз.
- Камераны QR-кодго багыттаңыз.
- Экрандагы алуучунун атын жана сумманы текшериңиз. Эгер код суммасыз болсо, сумманы өзүңүз жазыңыз.
- Төлөмдү ырастаңыз жана чекти сактаңыз — скриншот же тиркемедеги операциянын тарыхы.
Коопсуздук эрежелери
- Алуучуну текшериңиз. Төлөөдөн мурун тиркеме алуучунун атын көрсөтөт. Ал сатуучуга дал келбесе — токтоңуз.
- Сумманы текшериңиз. Даяр сумма менен келген кодду да ырастоодон мурун карап чыгыңыз.
- Кодду бөтөн жерден сканерлебеңиз. Алдамчылар кээде чыныгы QR-коддун үстүнө өзүнүкүн чаптап коюшат. Кодго шектенсеңиз, кассирден сураңыз.
- QR — бул төлөм, акча алуу эмес. Эгер кимдир бирөө «акча алуу үчүн» QR-кодду сканерлеңиз десе — бул алдамчылык.
- Чекти сактаңыз. Ал талаш же кайтаруу учурунда керек болот.
Онлайн буйрутманы QR менен төлөө
Интернет-дүкөндөрдө QR-кодду экрандан сканерлөө ыңгайсыз — ошондуктан телефондон буйрутма бергенде төлөмдү көбүнчө банк тиркемесине түз шилтеме аркылуу же реквизиттер боюнча которуу менен жасашат. Soodahubда жеткиликтүү төлөө ыкмалары сатуучуга жараша болот жана буйрутма берүүдө көрүнөт: алганда төлөө же банктык которуу. Которуу менен төлөсөңүз, чекти буйрутмага тиркеңиз — сатуучу текшерип, товарды жөнөтөт. Кененирээк — Төлөө ыкмалары.
Булактар: economist.kg — ELQR стандарты жана Улуттук банктын QR-төлөмдөр боюнча маалыматы (2025–2026).